Trong những năm gần đây, tình trạng học sinh tò mò, tự chế hoặc sử dụng các loại vũ khí thô sơ, pháo nổ, công cụ hỗ trợ nguy hiểm vẫn tiếp diễn xảy ra, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an ninh, trật tự và gây hậu quả nghiêm trọng cho bản thân, gia đình và xã hội. Dưới đây là những nội dung trọng tâm dựa trên các quy định pháp luật mới nhất (Luật năm 2024 và các Nghị định cập nhật năm 2025) mà mọi học sinh cần phải biết:
1. Vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ là gì?
Theo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024, vũ khí bao gồm các loại vũ khí quân dụng, vũ khí thô sơ như dao, kiếm, mã tấu, giáo, mác…; vật liệu nổ là các chất có khả năng gây nổ mạnh; công cụ hỗ trợ là các phương tiện có khả năng gây sát thương hoặc khống chế người khác như bình xịt hơi cay, dùi cui, súng bắn điện…
Đối với học sinh, mọi hành vi tàng trữ, chế tạo, mua bán, sử dụng các loại vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ đều bị nghiêm cấm, trừ những trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định của pháp luật.
2. Pháo nổ – mối nguy hiểm không thể xem nhẹ
Nghị định số 137/2020/NĐ-CP của Chính phủ, các em cần phân biệt rõ:
- Pháo hoa: Là loại tạo ra hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, màu sắc trong không gian và không gây tiếng nổ. Loại này chỉ người lớn (có năng lực hành vi dân sự đầy đủ) mới được sử dụng trong các dịp lễ, Tết và phải mua tại các cửa hàng của Bộ Quốc phòng.
- Pháo nổ và Pháo hoa nổ: Các loại pháo phát ra tiếng nổ (pháo bi, pháo cối, pháo dàn...) là bị cấm tuyệt đối đối với cá nhân sử dụng.
- Cấm tuyệt đối việc sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng pháo nổ dưới mọi hình thức.
Thực tế cho thấy, nhiều vụ tai nạn thương tâm xảy ra do học sinh tự chế pháo nổ, pháo bi, pháo tự tạo từ hóa chất hoặc thuốc nổ, gây bỏng nặng, mù mắt, thậm chí tử vong. Đây không chỉ là hành vi nguy hiểm mà còn là vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
3. Hậu quả pháp lý học sinh cần biết
Theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, các hành vi vi phạm liên quan đến vũ khí, pháo nổ, công cụ hỗ trợ có thể bị:
- Phạt tiền ở mức cao, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm;
- Tịch thu tang vật vi phạm;
- Buộc tiêu hủy vũ khí, pháo nổ, vật liệu nguy hiểm;
- Trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Đối với học sinh: Ngoài việc bị xử phạt hành chính, các em sẽ bị thông báo về nhà trường, ghi hồ sơ kỷ luật và ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả hạnh kiểm, tương lai thi cử, việc làm sau này.
4. Trách nhiệm của học sinh trong phòng, chống vi phạm
Để xây dựng một môi trường học đường an toàn, mỗi học sinh hãy là một "đại sứ" an ninh:
- Tuyệt đối không tò mò, không thử nghiệm, không sử dụng vũ khí, pháo nổ, công cụ hỗ trợ;
- Không tham gia, không cổ vũ, không chia sẻ các video, hình ảnh liên quan đến chế tạo, sử dụng vũ khí, pháo nổ trên mạng xã hội;
- Kịp thời báo cho thầy cô, gia đình hoặc cơ quan chức năng khi phát hiện hành vi vi phạm;
- Chủ động tìm hiểu pháp luật, rèn luyện kỹ năng sống, xây dựng lối sống lành mạnh, văn minh.
5. Chung tay xây dựng môi trường học đường an toàn
Nhà trường an toàn là nơi không có vũ khí, không có bạo lực, không có pháo nổ. Mỗi học sinh hãy là một tuyên truyền viên, góp phần lan tỏa thông điệp:
“Nói không với vũ khí, pháo nổ và công cụ nguy hiểm – Bảo vệ chính mình, gia đình và xã hội.”
Việc chấp hành nghiêm pháp luật không chỉ giúp học sinh tránh xa những rủi ro, hậu quả đáng tiếc mà còn góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, kỷ cương và thân thiện.
Hãy nhớ: Hãy chọn cuộc sống an toàn và thượng tôn pháp luật!